NaturalnaMedycyna

Żeń-szeń

Żeń-szeń (łac. Panax Ginseng) Nazwa rośliny pochodzi od chińskiego słowa Ren-Shen co w dosłownym tłumaczeniu oznacza “Człowiecza Roślina” ponieważ korzenie żeń-szenia często swoim wyglądem przypominają właśnie postać człowieka. Wszechstronne właściwości żeń-szenia znalazły odbicie w naukowej nazwie tego zioła - Panax. Słowo to, wywodzące się z łacińskiego "panaceum" - mitycznego leku na wszystkie dolegliwości, oznacza "leczący wszystko".

Rodzaj Panax, obejmuje10 gatunków, które znaleźć można na terenach dzisiejszej Korei, Japonii i Chin, w Nepalu, Wietnamie i Rosji (od rzeki Amur do Ussuri), a także w niektórych rejonach Ameryki Północnej. Najbardziej znane gatunki to Panax ginseng C.A. Mayer, zwany żeń-szeniem prawdziwym, Panaxpseudoginseng, Panax japonicus, Panax quinquefolium czy Panax vietnamiensis, należące do rodziny Araliaceae- Araliowatych

Surowiec

Surowcem zielarskim i leczniczym jest korzeń żeń-szenia. Surowiec stanowią zarówno świeże, jak i wysuszone korzenie, które w zależności od obróbki mogą być białe albo czerwone. Białym żeń-szeniem określa się korzeń suszony naturalnie na słońcu. Czerwony - to korzeń po obróbce parą wodną i wysoką temperaturą, w skutek których zmienia się naturalna barwa korzenia.
Skład chemiczny i związana z nim aktywność biologiczna rośliny jest uzależniona od wielu czynników, m.in. odmiany i wieku rośliny, miejsca, warunków uprawy, a także od czasu zbiorów. Poziom biologicznie czynnych związków wzrasta wraz z wiekiem, a najlepsze właściwości uzyskuje
korzeń 4-6 letni. Uczeni twierdzą, że najcenniejszym lekiem jest korzeń z plantacji w Korei i niektórych rejonów Mandżurii.

Szereg prowadzonych badań pozwolił na wykrycie i zidentyfikowanie w korzeniu żeń-szenia około 200 substancji biologicznie czynnych. Wśród najważniejszych są:

  •  witamina A 
  •  witamina B1; B2 i B6
  •  witamina C
  •  wapń
  •  miedź
  •  fosfor
  •  cynk
  •  potas
  •  żelazo
  •  magnez
  •  sód 
  •  siarka 
  •  molibden

Historia

O cudownych właściwościach żeń-szenia jako pierwsi przekonali się Chińczycy, którzy według ustnych przekazów stosują go od ponad 5000 lat! Został odkryty przez chińskiego myśliciela Lao Tse około 320 roku p.n.e.

Żeń-szeń był początkowo rzadkim dobrem, pozyskiwanym z naturalnych siedlisk, stąd traktowano go jako rzadki, naturalny skarb, rezerwowany tylko dla cesarza i jego najbliższego otoczenia. Wiedzy o jego właściwościach strzegły kolejne dynastie, w końcu zdecydowano się na jego uprawę. Jeden z chińskich władców, bojąc się o kradzież korzeni rozkazał swojej 10-cio tysięcznej armii strzec pól uprawnych tej rośliny.

W Azji wschodniej uważano go za korzeń nieba, czcząc w swoisty sposób. Dawniej sadzono, że jest to miejsce ducha człowieka. Twierdzono także, ze spożywanie korzenia dopomoże w uzyskaniu wiecznego życia. Legenda chińska mówi o zwyczaju przekazywania korzenia żeń-szeń synowi przez ojca, w dniu ślubu.

Do Europy pierwsze wzmianki o żeń-szeniu dotarły około roku 1000 dzięki przekazom podróżnika Ibn Cordoby (Ben Cordoby). Większą popularność zyskał, gdy ze swej podróży do Azji przywiózł go w XIII wieku Marco Polo.
W czasach Oświecenia m.in. na dworze króla Ludwika XIV jego wartość była porównywalna ze złotem i sprzedawano korzeń na wagę w cenie kruszca w stosunku 1:1.


Legendarne właściwości żeńszenia potwierdza współcześnie wiele badań naukowych. Od 1986 naukowcy z Kliniki Uniwersytetu Kopenhaskiego we współpracy z chińskim uniwersytetem Gunaghi Medical badają żeń-szeń ciągle odkrywając lub potwierdzając jego wyjątkowe właściwości.

Zastosowanie


Lista dolegliwości, w których można stosować żeń-szeń jest dość długa. Zarówno z dostępnych publikacji jak też opinii użytkowników można się dowiedzieć, że preparaty żeń-szenia

  • zwiększają wytrzymałość psychiczną i fizyczną
  • podnoszą wydajność organizmu, przeciwdziałają zmęczeniu,
  • wzmacniają system nerwowy,
  • zwiększają witalność i wzmacniają system odpornościowy (m.in.poprzez aktywację białych ciałek krwi)
  • wzmacniają pamięć, procesy myślenia i kojarzenia
  • normalizują funkcje naszego organizmu,
  • obniżają poziom cholesterolu we krwi (sprawcę miażdżycy i nadciśnienia)
  • chronią wątrobę przed negatywnym działaniem alkoholu, leków i innych toksyn,
  • zwiększają wchłanianie składników odżywczych w jelicie,
  • są pomocne w leczeniu choroby Alzheimer'a- wzmacniają pamięć,
  • są pomocne w normalizowaniu poziomu cukru we krwi

Tradycyjnie żeń-szeń był używany w Azji także jako skuteczny środek na wzmacnianie potencji i był najbardziej popularnym afrodyzjakiem.

 

Grzegorz Kalina

 

Czytelnia: