NaturalnaMedycyna

Oczar wirginijski

Oczar wirginijski (Hamamelis virginiana) zwany też orzechem czarnoksięskim (Witch hazel) jest rośliną z rodziny Oczarowatych (Hamamelidaceae). W stanie naturalnym można go spotkać we wschodnich stanach USA oraz w Kanadzie. W Polsce, ze względu na wyjątkową urodę jest sadzony w parkach i ogrodach. Bogate kolekcje starszych krzewów oczarów znajdują się w aboretach w Rogowie i Kórniku.

 

 

Oczar występuje jako krzew lub niewielkie drzewko o luźnym pokroju przypominającym leszczynę. Liście dość szerokie, owalne, jesienią przebarwiają się na intensywnie żółty kolor. Drobne, także żółte kwiaty pojawiają się w zależności od pogody późną jesienią lub w zimie. Owocuje w kolejnym roku dlatego na krzewie obserwować można jednocześnie kwiaty i dojrzałe, zawiązane w poprzednim roku owoce, które pękając wyrzucają nasiona na odległość kilku metrów.

Oczar wirginijski stosowany był w już w pradawnych czasach w leczeniu wielu schorzeń przez plemiona indiańskie zamieszkujące północno wschodnie tereny Ameryki Północnej. Przybyli z Europy osadnicy nazywali go nawet "Złotem Indian". Szczególnie cenne dla medycyny ludowej było jego działanie ściągające w przypadku ran, guzów, opuchlizn. Z oczaru i startego siemienia lnianego przyrządzano papkę, którą przykładano w miejscu urazu.

Do współczesnego lecznictwa wprowadzony został oczar w XIX wieku przez dr. Heringa jako preparat homeopatyczny, z czasem zyskał on również znaczenie w fitoterapii. Wyjątkowe właściwości lecznicze tej rośliny potwierdziły współcześnie liczne badania naukowe. Obecnie oczar uznaje się za silny środek o działaniu ściągającym, przeciwkrwotocznym, przeciwzapalnym i przeciwbakteryjnym.

Surowce lecznicze

Surowcem używanym w medycynie i kosmetyce są kora i liście, z których sporządza się wyciągi alkoholowe. Zawierają duże ilości garbników (3-8%) m.in. elagotaniny i hamamelitany. Związki te wchodzą w reakcję z białkami skóry i błon śluzowych, uszczelniając ją, działając przeciwzapalnie, miejscowo znieczulająco, ściągająco i hamując upływ krwi. Obecne są w nim także flawonoidy, kwasy galusowy i elagowy, leukoantocyjanidyny oraz saponiny.

Oczar w medycynie...

Preparaty z oczaru stosuje się zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz. Ze względu na działanie ściągające i przeciwzapalne pomagają przy niewielkich krwawieniach z przewodu pokarmowego, hemoroidach, stanach zapalnych błon śluzowych, guzach krwawnicowych, biegunce. Zewnętrznie stosuje się okłady, kompresy, maści, żele i kremy. Są pomocne w przypadku niewielkich zranień, otarć, stłuczeń, obrzęków, niektórych rodzajów egzem, świądu, czyraków, oparzeń. Łagodzą dolegliwości żylakowe nóg a także zmiany grzybicze stóp. Przyspieszając ziarninowanie wspomagają gojenie ran. Oczar jest także doskonały jako składnik preparatów do płukania jamy ustnej, pędzlowania dziąseł.

... i kosmetyce

W kosmetyce silne działanie ściągające oczaru wykorzystano przede wszystkim do pielęgnacji cery zanieczyszczonej o zatkanych porach. Wchodzą m.in. w skład kremów, toników i maseczek. Dużym powodzeniem w kosmetyce cieszy się przeznaczona do cery tłustej tzw. woda oczarowa, która powstaje w wyniku destylacji z parą wodną swieżych, młodych gałązek i listków oczaru. Woda ta zawiera składniki olejku eterycznego i wykazuje silne działanie przeciwzapalne (porównywalne z hydrokortyzonem), a także uszczelniające naczynia włosowate Wyciągi z oczaru wchodzą także w skład kremów, toników i mydeł do cery wrażliwej, alergicznej z tendencją do pękających naczynek. Są też wykorzystywane w preparatach łagodzących podrażnienia skóry po depilacji i goleniu. Ze względu na działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne oczar jest składnikiem płynów do higieny intymnej oraz przeciwtrądzikowych.

Grzegorz Kalina 

Czytelnia: