NaturalnaMedycyna

Dieta śródziemnomorska

Miniony wiek upamiętnił się eksplozją chorób cywilizacyjnych, wśród których choroby układu krążenia są szczególnie częste. Około połowy wszystkich zgonów w krajach rozwiniętych powodowanych jest chorobami sercowo–naczyniowymi. W Polsce, mimo poprawy notowanej od 1992 roku, stwierdza się bardzo dużą zachorowalność i umieralność w tym zakresie. Dotyczy to w szczególności choroby niedokrwiennej serca i udarów mózgu. Dlatego popularyzacja zasad profilaktyki miażdżycy stała się pilną koniecznością.

Zdrowe żywienie jest najważniejszą metodą profilaktyki, tak piszą we wstępie do książki pt. „Zdrowa dieta śródziemnomorska” przeznaczonej dla lekarzy, autorzy: prof. dr hab. n. med. Wiktor B. Szostak, mgr Aleksandra Cichocka i prof. dr hab. n. med. Barbara Cybulska - pracownicy naukowi Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie. Po przeczytaniu jednym tchem tego bestsellera postaram się przybliżyć Czytelnikom tego artykułu praktyczne rady do wykorzystania w domowej kuchni ! Jako lekarz pierwszego kontaktu wiem jak trudno jest Pacjentom zmienić nawyki żywieniowe wyniesione z domu rodzinnego! Wiara w leki chemiczne oraz reklama firm farmaceutycznych jest tak wielka, że większość Pacjentów nie wierzy, że dzięki odpowiedniej diecie można tak dużo korzyści uzyskać dla własnego zdrowia! Polskie zwyczaje żywieniowe są dalekie od ideału. Natomiast sposób żywienia ludzi zamieszkałych w Rejonie Basenu Morza Śródziemnego uważany jest za wzorcową dietę przeciwmiażdżycową . Nie ma potrzeby „wyważać otwartych drzwi „. Trzeba od jutra starać się przyswoić zasady diety śródziemnomorskiej !

 

Dieta ta charakteryzuje się dużym spożyciem warzyw (włączając w to nasiona roślin strączkowych), ziemniaków, produktów zbożowych, świeżych owoców, sporym spożyciem ryb, jogurtu, sera i orzechów, a małym mięsa, jaj i cukru. Dominującym tłuszczem widocznym w tej diecie była i jest nadal oliwa z oliwek. Produkty spożywcze są świeże i przyprawione dużą ilością czosnku i ziół. Do popołudniowych i wieczornych posiłków pija się młode czerwone wino. Po raz pierwszy dobroczynny wpływ takiej diety stwierdził amerykański lekarz – epidemiolog Ancel Keys. Całe swoje życie poświęcił badaniu i popularyzacji diety śródziemnomorskiej. Szczególnie warte polecenia są niektóre z jej typowych składników.

Oliwa z oliwek

Ten produkt możemy wprowadzić do naszej kuchni od jutra! W krajach śródziemnomorskich jest stosowana od czasów antycznych. To ona nadaje charakterystyczny smak i aromat kuchni śródziemnomorskiej. Dodaje się ją do surówek i sałatek, ale także smaży się i dusi mięso oraz warzywa. Często przed użyciem dodaje się do oliwy różne posiekane zioła, aby zwiększyć bukiet smakowy przyrządzanych potraw. Lekarze i dietetycy podkreślają ochronne działanie tego „złocistego tłuszczu” przed chorobą niedokrwienną serca i niektórymi nowotworami. Wynika to z dużej zawartości jednonienasyconych kwasów tłuszczowych oraz przeciwutleniaczy, takich jak witamina E i polifenole . Jednonienasycone kwasy tłuszczowe obniżają nieco poziom „złego” cholesterolu LDL we krwi. Z kolei przeciwutleniacze chronią „zły” cholesterol LDL przed utlenianiem i dzięki temu osłabiają jego zdolność wywoływania miażdżycy. Przeciwutleniacze unieczynniają również wolne rodniki i w ten sposób zmniejszają ich aktywność w rozwoju nowotworów. Najlepsza jest oliwa z oliwek „extra virgin” czyli tłoczona na zimno. Taki napis na etykiecie oznacza, że oliwa jest uzyskiwana w sposób nie zmieniający ich podstawowych właściwości.

Pomidory

Nie można wyobrazić sobie kuchni śródziemnomorskiej bez tego dodatku. Spożywa się je na surowo w sałatkach, ze świeżych owoców, przygotowuje się też zupy i sosy. Pomidory są bogate w karotenoidy czyli pomarańczowe barwniki. Wśród nich najważniejszym jest likopen – substancja mająca działanie antyoksydacyjne. Szczególne znaczenie ma on dla ochrony przed chorobami serca i układu krążenia oraz nowotworami. Duży udział pomidorów w diecie chroni przed rozwojem nowotworów przewodu pokarmowego, prostaty, szyjki macicy i piersi, co potwierdziły szeroko zakrojone badania epidemiologiczne. Warto więc spożywać świeże pomidory a jeśli nie ma takiej możliwości, pomidory jak najmniej przetworzone. Koncentrat powinien być ostatecznością.

Czosnek

Czosnek to „naturalny antybiotyk”. Ma silne działanie bakteriobójcze i przeciwgrzybicze. Ma korzystny wpływ na odporność organizmu. Podnosi sprawność układu krążenia, obniża ciśnienie tętnicze krwi, poziom cholesterolu i trójglicerydów. Reguluje także stężenie cukru we krwi. Czosnek zawiera też dobroczynny pierwiastek jakim jest selen. Chroni on komórki przed działaniem wolnych rodników. Nie należy jednak przesadzać ze spożyciem czosnku. Jest roślina o właściwościach silnie rozgrzewających oraz przeciwbakteryjnych. Naużywanie czosnku może naruszyć równowagę w prawidłowej florze jelit.


Olej z pestek winogron

Ten produkt pojawił się na naszym rynku stosunkowo niedawno. Jest praktycznie bezwonny o lekko słomkowym kolorze. Nadaje się idealnie do sałatek. Olej z pestek winogron ma także nieocenione właściwości lecznicze. Zawiera naturalne związki o aktywności przeciwutleniaczy, czyli antyoksydantów, które łącząc się z wolnymi rodnikami eliminują ich niekorzystny wpływ na organizm. Zmniejsza to istotnie ryzyko zachorowania na choroby serca i opóźnia proces starzenia komórek.

 

Zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia sposób żywienia się ludzi żyjących na wybrzeżu Morza Śródziemnego uważany jest za wzorcową dietę przeciwmiażdżycową. My wszyscy możemy uzyskać bardzo duże korzyści dla własnego zdrowia z przyswojenia sobie niektórych zasad. Sałatka z pomidorów w oliwie, z czosnkiem i bazylią nie jest pracochłonna a na pewno zdrowsza od wielu innych przekąsek.

 

lek. med. Jacek Roik

 

fot.sxc.hu

Czytelnia: