NaturalnaMedycyna

Homeopatia - terapia przyjazna pacjentowi

Homeopatia jest działem medycyny, o którym w ciągu ostatnich lat wiele napisano, mimo to dla większości ludzi jest ona pojęciem nadal niejasnym, nie w pełni zdefiniowanym i wyjaśnionym. Często homeopatię mylnie kojarzy się z ziołolecznictwem.

 

 

Homeopatia – uznana metoda leczenia

W 1996 roku obchodzono dwusetną rocznicę opublikowania przez Samuela F. Hahnemanna zasady PODOBNE LECZY PODOBNE, co przyczyniło się w szczególny sposób do upowszechnienia homeopatii we współczesnym świecie. Obchody te były poprzedzone dwoma szczególnej rangi wydarzeniami. Pierwsze - to uznanie homeopatii jako metody alternatywnej, wnoszącej wkład w realizację programu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) - "Zdrowie dla wszystkich" – (V Kongres Międzynarodowej Organizacji Lekarzy Homeopatów pt.: „Rola homeopatii we współczesnej medycynie” – Paryż 20-22.10.1994). Drugie - ukazanie się na łamach "The Lancet" (10.XII.1994) pracy klinicznej z Uniwersytetu w Glasgow, w której wykazano skuteczność doustnej immunoterapii homeopatycznej w leczeniu astmy alergicznej. Opublikowane badania przeprowadzone były metodą podwójnie ślepej próby na 28 wyselekcjonowanych chorych (alergie na roztocza zawarte w kurzu domowym). Po czterotygodniowym podawaniu placebo chorych podzielono na dwie grupy, podając jednej grupie w dalszym ciągu placebo, a drugiej - lek homeopatyczny - jedną dawkę wystandaryzowanego alergenu (roztocza z kurzu domowego) w rozcieńczeniu hahnemanowskim 30 CH tj. 10 -60 (poniżej liczby Avogadro). W ciągu tygodnia po zastosowaniu homeopatycznej immunoterapii u chorych wystąpiły statystycznie znamienne różnice w ocenie parametrów w porównaniu z grupą kontrolną. Poprawa utrzymywała się przez okres ośmiu tygodni od momentu podania leku. Uzyskane wyniki w sposób jednoznaczny wykluczyły efekt placebo jako mechanizm działania leku homeopatycznego.

Co to jest homeopatia?

Homeopatię należy rozpatrywać w dwóch płaszczyznach: 1. jako koncepcję medycyny, która traktuje organizm w sposób całościowy i bierze pod uwagę możliwości reagowania chorego w pełni indywidualizując sposób jego leczenia oraz 2. jako metodę terapeutyczną, opartą na zasadzie podobieństwa, w której substancje lecznicze podaje się w małych lub nieskończenie małych dawkach. Indywidualne podejście do chorego wyraża się tym, że stosując metodę homeopatyczną leczy się nie tyle konkretną chorobę, co człowieka dotkniętego tą chorobą. Homeopatia i medycyna konwencjonalna nie wykluczają się, ale wzajemnie uzupełniają, z korzyścią dla chorego.

Pradawne korzenie

Historycznie podstawy homeopatii sięgają starożytności. W V w. p.n.e. Hipokrates wyróżnił dwa komplementarne sposoby leczenia: leczenie przeciwieństwami (alopatia) oraz leczenie podobieństwami (homeopatia). W przypadku leczenia przeciwieństwami, lek podaje się w celu zwalczenia rozwijającego się procesu chorobowego. W przypadku leczenia podobieństwami lek podaje się w celu pobudzenia naturalnych sił obronnych organizmu. Zmobilizowany leczeniem homeopatycznym organizm broni się sam. Te dwa podejścia do leczenia przetrwały do II wieku n.e., kiedy to Galenus Claudius (lekarz cesarzy rzymskich) położył główny nacisk na leczenie przeciwieństwami. Leczenie podobieństwami zostało zarzucone i na jakiś czas zapomniane. W XVI w. Paracelsus (jeden z prekursorów nowożytnej medycyny) na jakiś czas ożywił koncepcję leczenia podobieństwami.

Zasługi Hahnemanna

Renesans homeopatii nastąpił dopiero dzięki Samuelowi F. Hahnemannowi - niemieckiemu lekarzowi, chemikowi i toksykologowi, który w latach 1793-1843 w wyniku licznych obserwacji i przeprowadzonych eksperymentów klinicznych potwierdził znaną już w starożytności zasadę homeopatii – PODOBNE LECZY PODOBNE. Postępowanie badawcze Hahnemanna było dwuetapowe. W pierwszym etapie zgrupował dane dostępne z dziedziny toksykologii i sprawdził na sobie oraz swoim najbliższym otoczeniu efekty działania substancji leczniczych, opisując dokładnie objawy przez nie wywoływane. W drugim etapie stosował te same substancje, ale tym razem jako środki terapeutyczne w leczeniu chorych, u których występowały objawy podobne do objawów obserwowanych w pierwszym etapie badań doświadczalnych.

Trzy tezy Hahnemanna

Zasada podobieństwa została ujęta przez Hahnemanna jako ogólne prawo biologiczne opierające się na trzech podstawowych stwierdzeniach:

I. Każda substancja farmakologicznie czynna podana w dawkach subtoksycznych wywołuje u osoby zdrowej i wrażliwej zespół objawów charakterystyczny dla tej substancji.

II. U każdego chorego występuje zespół objawów chorobowych charakterystycznych dla danej jednostki chorobowej (symptomatologia klasyczna) oraz związane z tym zespołem indywidualne zmiany w sposobie odczuwania i zachowania chorego (symptomatologia homeopatyczna).

III. Wyzdrowienie, obiektywnie stwierdzone na podstawie ustąpienia objawów chorobowych, można uzyskać podając małe lub nieskończenie małe dawki substancji, która stosowana w badaniach doświadczalnych (w próbie klinicznej) wywołuje pojawienie się takich samych objawów jakie obserwujemy u chorego.

Dobór leku homeopatycznego

Lek homeopatyczny jest substancją działającą w małej lub nieskończenie małej dawce, która w celu nabycia właściwości leczniczych musiała przejść serię następujących po sobie procesów rozcieńczania i dynamizacji ( wstrząsania ).

Porównanie charakterystycznych objawów wywołanych przez daną substancję u osoby zdrowej (objawy patogenetyczne, obraz leku) z zespołem objawów występujących u chorego (obraz chorego) pozwala na odpowiedni dobór leku homeopatycznego. Dokonujemy tego w oparciu o całościową ocenę występujących objawów i zmian chorobowych.

W homeopatii brane są pod uwagę wszystkie objawy występujące u chorego oraz jego odczucia, nawet wtedy, gdy pozornie nie widać między nimi żadnego związku. Symptomatologia homeopatyczna bierze pod uwagę wszystkie czynniki takie jak: wpływ otoczenia, klimatu, pogody, sposobu odżywiania, szczególnych upodobań i trybu życia oraz zwraca szczególną uwagę na czynniki etiologiczne i okoliczności, w których pojawiły się objawy chorobowe.

Kiedy homeopatia jest bezsilna

Warunkami uzyskania zamierzonego efektu leczenia homeopatycznego są: odwracalność zmian chorobowych, zdolność organizmu do reagowania oraz istnienie odpowiedniego leku homeopatycznego. Granice skuteczności leczenia homeopatycznego wyznacza obecność nieodwracalnych zmian organicznych (leczenie chirurgiczne, konieczność stosowania terapii substytucyjnej) oraz choroby wymagające natychmiastowego leczenia na oddziałach intensywnej terapii. W takich przypadkach homeopatia może być stosowana jedynie jako leczenie wspomagające.

Tajniki leczenia

Ostry stan chorobowy może wystąpić u każdego człowieka i wywołać określone reakcje, które bardziej zależą od standardowego obrazu klinicznego choroby niż od predyspozycji osobniczych chorego. Dlatego też leczenie homeopatyczne stanów ostrych może być prowadzone w podobny sposób u różnych chorych. W przewlekłych stanach chorobowych jest odwrotnie. Obraz reakcji chorego dominuje nad obrazem klinicznym choroby. Hahnemann przeszło 200 lat temu uznał, że leczenie chorób przewlekłych jest największym wyzwaniem dla medycyny, gdyż schorzenia przewlekłe występują tylko u osób na nie podatnych. Są to choroby związane z indywidualnymi predyspozycjami wynikającymi z charakteru podłoża chorobowego. Tak więc leczenie homeopatyczne chorób przewlekłych jest leczeniem ściśle zindywidualizowanym, mającym na celu modyfikację podłoża chorobowego. Wymaga to od lekarza dużego doświadczenia klinicznego oraz długoletniego wnikliwego uczenia się metody.

Uważa się, że czynniki prowadzące do osłabienia systemu odporności zmieniają podłoże chorobowe oraz sposób reagowania organizmu. Mogą to być zakażenia przewlekłe, a zwłaszcza zakażenia przenoszone drogą płciową (w tym AIDS); podawanie parenteralne obcego białka (surowica); powtarzające się infekcje; działanie jatrogenne stosowanych leków (antybiotyki, sterydy, leki uspokajające, doustna antykoncepcja); zbyt często powtarzane szczepienia lub wykonywane w zbyt krótkim czasie, różnorodne zanieczyszczenia środowiska, sytuacje stresorodne.

Pod wpływem tych czynników może dojść do powolnego, ciągłego i podstępnego rozwoju zmian chorobowych, charakteryzujących się: 1. przewlekłym stanem nieżytowym błon śluzowych (szczególnie w obrębie błon śluzowych dróg oddechowych i układu moczo-płciowego); 2. wytwarzaniem guzów łagodnych w obrębie skóry i błon śluzowych; 3. ogólnym przewodnieniem tkanek z zatrzymaniem wody i nacieczeniem komórkowym; 4. nadmierną wrażliwością na zmiany pogody; 5. nasileniem się objawów chorobowych w wilgoci oraz 6. ogólną skłonnością do depresji i odczuwania niczym nie uzasadnionego niepokoju.

W tych przypadkach, prawidłowe zastosowanie leczenia homeopatycznego ma na celu - tak jak już wspomniano na wstępie - zwiększenie sił odpornościowych organizmu, mimo, że do tej pory sposób działania leku homeopatycznego nie jest dokładnie poznany.

Kiedy pomaga homeopatia?

Schematycznie wyróżnić można cztery główne wskazania do zastosowania leczenia homeopatycznego:

  1. Ostre choroby infekcyjne - z wyjątkiem ciężkich przypadków klinicznych. Homeopatia jest szczególnie przydatna w zakażeniach wirusowych, wirusowym zapaleniu wątroby, grypie, chorobach wysypkowych, opryszczce, półpaśćcu, ostrych infekcjach nosa, krtani, gardła itp.

  2. Choroby przewlekłe i okresowo nawracające (choroby, u podstaw których leżą indywidualne predyspozycje chorobowe). Homeopatia okazuje się niezwykle skuteczna w powtarzających się infekcjach, takich jak: zapalenie nosa, krtani, ucha, oskrzeli, pęcherza moczowego. Jej przydatność jest tym cenniejsza, że są to schorzenia często występujące u dzieci, dla których zasób klasycznych środków leczniczych jest ograniczony. Poza tym - różnego rodzaju alergie, przewlekłe dermatozy, przewlekłe stany reumatoidalne. W przypadku wszystkich tych schorzeń, zastosowanie metody homeopatycznej i podanie leku głębokiego działania prowadzi do modyfikacji podłoża chorobowego, powodując w efekcie końcowym zmniejszenie potrzeby stosowania leków alopatycznych, a nawet stwarza możliwość całkowitego ich odstawienia.

  3. Choroby wynikające z zaburzeń czynnościowych - nerwice, stany lękowe, czynnościowe stany depresyjne.

  4. Urazy (kontuzje, zabiegi chirurgiczne), w których homeopatia ma charakter leczenia wspomagającego i przyspieszającego proces gojenia się ran.

Z całą powagą należy podkreślić, że im wcześniej wkracza się z leczeniem homeopatycznym, tym efekt leczenia jest szybszy i trwalszy.

Wydaje się, że szczególnie w pediatrii homeopatia ma szerokie możliwości zastosowania, umożliwiając przerwanie pasma udręki spowodowanego nawracającymi infekcjami, chorobami alergicznymi, zaburzeniami przewodu pokarmowego. Zwłaszcza, że homeopatia zastosowana odpowiednio wcześnie zapobiega możliwości rozwoju patologii w wieku dojrzałym.

Niniejsze opracowanie jest jedynie próbą zwrócenia uwagi na metodę terapeutyczną, której zgłębienie wymaga szczególnej uwagi i zaangażowania, ale praktyczne możliwości jej zastosowania stają się źródłem dodatkowej satysfakcji tam, gdzie zawodzi skuteczność klasycznych środków terapeutycznych.

 

dr n. med. Elżbieta Wasilewska-Dziubińska, Przewodniczący Sekcji Homeopatii PTL

 

Czynniki prowadzące do osłabienia odporności, które zmieniają podłoże chorobowe oraz sposób reagowania organizmu:

  • zakażenia przewlekłe, a zwłaszcza zakażenia przenoszone drogą płciową (w tym AIDS);
  • podawanie obcego białka w iniekcjach (surowica);
  • powtarzające się infekcje;
  • działanie leków, stosowanych długotrwale lub zbyt często (antybiotyki, sterydy, leki uspokajające, doustna antykoncepcja);
  • zbyt często powtarzane szczepienia lub wykonywane w zbyt krótkim czasie,
  • różnorodne zanieczyszczenia środowiska,
  • sytuacje stresorodne.

 

Im wcześniej wkracza się z leczeniem homeopatycznym, tym efekt leczenia jest szybszy i trwalszy.

Główne wskazania do zastosowania leczenia homeopatycznego:

  1. Ostre choroby infekcyjne, z wyjątkiem stanów zagrożenia życia;
  2. Choroby przewlekłe i okresowo nawracające, u podstaw których leżą indywidualne predyspozycje chorobowe;
  3. Choroby wynikające z zaburzeń czynnościowych - nerwice, stany lękowe, czynnościowe stany depresyjne.
  4. Urazy (kontuzje, zabiegi chirurgiczne), w których homeopatia ma charakter leczenia wspomagającego i przyspieszającego proces gojenia się ran.

 

Zastosowanie leczenia homeopatycznego ma na celu zwiększenie sił odpornościowych organizmu.

Zasada podobieństwa została ujęta przez Hahnemanna jako ogólne prawo biologiczne opierające się na trzech podstawowych stwierdzeniach:
 

  • Każda substancja farmakologicznie czynna podana w dawkach subtoksycznych wywołuje u osoby zdrowej i wrażliwej zespół objawów charakterystyczny dla tej substancji.
  • U każdego chorego występuje zespół objawów chorobowych charakterystycznych dla danej jednostki chorobowej oraz związane z tym zespołem indywidualne zmiany w sposobie odczuwania i zachowania chorego.
  • Wyzdrowienie, obiektywnie stwierdzone na podstawie ustąpienia objawów chorobowych, można uzyskać podając małe lub nieskończenie małe dawki substancji, która stosowana w badaniach doświadczalnych wywołuje pojawienie się takich samych objawów jakie obserwujemy u chorego.

 

Czytelnia: