NaturalnaMedycyna

Odetchnąć pełną piersią

Spacery na świeżym powietrzu w wielkomiejskich aglomeracjach coraz częściej obarczone są ryzykiem zatrucia spalinami i wyziewami z kominów fabrycznych. W tych warunkach przysłowiowe oddychanie pełną piersią może stać się przyczyną wielu nieprzyjemnych dolegliwości.

Powietrze

Powietrze atmosferyczne to, zgodnie z definicją, bezwonna i bezbarwna mieszanina gazów składająca się z azotu (78 %), tlenu (ok. 21 %), dwutlenku węgla (0,03 %), gazów szlachetnych oraz pary wodnej i zanieczyszczeń pochodzenia organicznego i mineralnego. Wszelkiego rodzaju zanieczyszczenia od zawsze stanowiły i będą stanowić pewien element składowy powietrza, pytanie tylko, jaki?

Źródła zanieczyszczeń

Źródła pochodzenia można podzielić na dwie główne grupy: zanieczyszczenia pochodzenia naturalnego i sztucznego. Różnica polega na tym, że zanieczyszczenia naturalne były obecne od początku istnienia życia na Ziemi. Pochodziły z erupcji wulkanów, pożarów lasów czy procesów gnilnych na bagnach. Środowisko radziło sobie z nimi samo.

Sztuczne źródła powstały wraz z rozwijającym się przemysłem w tak szybkim tempie, że świat stanął w obliczu poważnego zagrożenia.

Jakie trucizny?

Najbardziej znane i rozpowszechnione zanieczyszczenia powietrza to gazy: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek i dwutlenek węgla, oraz wszelkiego rodzaju pyły i metale ciężkie jak np. rtęć. Źródła emisji tych substancji znajdują się nieomal wszędzie - są to zarówno wielkie zakłady przemysłowe jak i nasz własny samochód.

Istnieją jednak miejsca o szczególnej koncentracji zanieczyszczeń powietrza. Związane są one przede wszystkim z dużą koncentracją zakładów przemysłowych, które emitują szkodliwe substancje. Jednym z takich miejsc w Polsce jest rejon Górnego Śląska.

Powietrze w Polsce

Emisja pyłów i gazów jest w Polsce wciąż bardzo duża. Cieszyć może jedynie fakt, że spada ona z roku na rok - według badań GUS w samym województwie świętokrzyskim w latach 2000-2001 emisja pyłów spadła o ok.30%.

W naszym kraju niestety nadal istnieją obszary ekologicznego zagrożenia oraz związana z tym, daleko posunięta degradacja środowiska np. tereny południowo- zachodniej polski.

Niewątpliwie problem "zaśmiecania" atmosfery nie jest błahy. Ograniczając emisję zanieczyszczeń dbamy nie tylko o powietrze, ale o całe środowisko, którego jesteśmy częścią. Troszczymy się w ten sposób niejako sami o siebie.

"Brudne" powietrze a zdrowie.

Wszyscy, coraz większą uwagę poświęcamy dbaniu o zdrowie i dobrą kondycję. Wpływ szkodliwych substancji na zdrowie człowieka zależy od wielu czynników takich jak: wiek, odporność organizmu, czy chociażby stężenie zanieczyszczeń w miejscu naszej pracy i zamieszkania. Szczególnie niebezpieczne są one dla dzieci i kobiet w ciąży. Niemniej jednak, działanie zanieczyszczonego powietrza na człowieka jest przedmiotem bardzo wielu badań i obserwacji. Badania epidemiologiczne wykazują, że ze skażeniem środowiska atmosferycznego wiąże się wiele chorób. Należą do nich:

  • Choroby układu oddechowego ( m.in. nowotwory płuc, astma)
  • Zaburzenia centralnego układu nerwowego
  • Choroby oczu ( np. zapalenie spojówek oka)
  • Zaburzenia układu krążenia, choroby serca
  • Alergie wziewne

Jak widać, zakres toksycznego działania substancji zanieczyszczających powietrze jest bardzo duży. Powodują one również wymieranie naturalnych ekosystemów roślinnych, przyczyniają się także do niszczenia budynków i korozji metali. Ponadto rozpraszają i pochłaniają światło słoneczne, które jest niezbędna do życia większości dla większości zamieszkujących Ziemię gatunków, również dla człowieka. O wpływie światła słonecznego na przebieg procesów fizjologicznych w naszym organizmie piszemy w artykułach tematu miesiąca.

Smog

Jednym z efektów zanieczyszczenia powietrza jest smog. Nazwa "smog" jest połączeniem dwóch angielskich wyrazów: smog-dym i fog- mgła i nie jest ona przypadkowa, ponieważ ten rodzaj zanieczyszczenia powstaje właśnie poprzez połączenie dymu z mgłą lub parą wodną. Duża wilgotność powietrza szczególnie sprzyja zjawisku występowania smogu. Obserwujemy go wyłącznie w dużych aglomeracjach miejskich. Tworzy się on głównie ze spalin samochodowych, których poszczególne związki reagują ze sobą i w połączeniu z parą wodną tworzą utrzymującą się nisko nad powierzchnią ziemi toksyczną mgłę. Gromadzi ona wiele niebezpiecznych substancji, bardzo szkodliwych dla naszego układu oddechowego i immunologicznego Tak, zjawisko powstawania smogu występuje również w Polsce, choć oczywiście jeszcze nie w tak wielkim stopniu jak w aglomeracjach na zachodzie Europy, np. w Londynie. W ograniczonym zakresie pojawia się m.in. w Krakowie, na Górnym Śląsku, czy w Zakopanem. Miejmy nadzieję, że w tej dziedzinie nie będziemy chcieli dogonić "najlepszych".

Ochrona powietrza

Zwiększająca się emisja wywołała potrzebę ochrony powietrza, i zapobieganie jego skażeniom. W ograniczaniu emisji pomagają głównie zmiany dotychczas stosowanych technologii oraz stosowanie różnego rodzaju urządzeń odpylających i oczyszczających np. filtrów. W codziennym życiu są to m. in. katalizatory w naszych samochodach

 

Ogromny wpływ na rozprzestrzenianie się skażeń ma również sama przyroda. Rośliny, bowiem są naturalną barierą ochronną zatrzymującą znaczne ilości zanieczyszczeń. Dlatego też coraz większą rolę przy zagospodarowaniu terenów odgrywają pasy zieleni. We własnym interesie powinniśmy, zatem pielęgnować najmniejsze nawet ich skrawki – zwłaszcza w dużych miastach.

Dzięki tym wielokierunkowym działaniom emisja zanieczyszczeń stopniowo ulega zmniejszeniu i miejmy nadzieję, że taka tendencja będzie się utrzymywać.

Pamiętajmy, że troska o powietrze, to troska o całe środowisko, a zdrowe środowisko stanowi decyduje o zdrowiu zamieszkujących je gatunków, również człowieka. Jesteśmy, bowiem częścią otaczającej nas przyrody i niezależnie od postępu cywilizacji nie da się tego nigdy zmienić. Troszczmy się, więc o nasze środowisko, powtarzając za Janem Kochanowskim ".. że nic nad zdrowie ani lepszego, ani droższego...".

 

Dorota Jędrzejczyk

 

fot.sxc.hu

Czytelnia: