NaturalnaMedycyna

Przedszkole ? Tak, ale jakie?

Każda rodzina ma własne kryteria wyboru. Niezależnie od realizowanych programów warto zwrócić uwagę na kilka obszarów podnoszących jakość pracy przedszkola. Jak zwykle „diabeł tkwi w szczegółach”.

Nasz maluch dorasta. Kończy się okres „dziecięcego pokoju”, w czasie, którego budował podstawowe poczucie bezpieczeństwa, zdobywał umiejętności w zakresie motoryki, mowy, myślenia, rozwijał relacje z najbliższymi. Nadszedł czas na poszerzenie jego kontaktów społecznych i poszukanie przedszkola. Czasem jest to jedna z możliwości, mimo że mama pozostaje nadal w domu, a czasem konieczność związana z końcem urlopu wychowawczego lub innymi okolicznościami życiowymi. Bez względu na motywację, ważne jest... przedszkole. Stanie się ono przecież pierwszym miejscem do zdobywania doświadczeń społecznych, na polu szerszym niż rodzina i inne bliskie osoby.

 

W przedszkolu małe dziecko spędza wiele godzin przez kilka lat swojego życia. Wszyscy pamiętamy jak długi jest w dzieciństwie dzień, jak duże są przestrzenie, jak wiele znaczących wydarzeń i przeżyć dostarcza zabawa w sali, czy spacer. Później, gdy jesteśmy już dorośli, dziwi nas jak „skurczyła się” przedszkolna sala i „zmalały” misie, a droga z domu jest o wiele krótsza niż dwadzieścia, czy trzydzieści lat temu. Małe dziecko przeżywa wszystko bardzo intensywnie. Jest to cudowny czas w życiu człowieka. Ogromne, więc znaczenie ma jakość przedszkola oraz to, czy chętnie (po okresie adaptacji) dziecko do niego chodzi, czy rozwija się w nim zgodnie ze swoimi indywidualnymi możliwościami?

 

Współcześni rodzice, obyci z psychologicznymi, popularnymi, poczytnymi książkami i czasopismami, wiedzą jak ważny dla dalszego rozwoju i wychowania jest okres pierwszych siedmiu lat życia dziecka, stąd czasem długie poszukiwania. Bardzo trudno znaleźć jednoznaczną odpowiedź na pytanie: jakie przedszkole jest odpowiednie? Kiedyś możliwość wyboru była niewielka. Najbliższe domu, rejonowe, niczym nie różniące się od tego kilka ulic dalej. W tej chwili mamy ogromny wybór, zarówno przedszkoli publicznych, prowadzonych przez Gminy, jak i niepublicznych, a tam społecznych, prywatnych, wyznaniowych. Pojawiły się przedszkola językowe, których oferta skierowana jest do rodzin obcojęzycznych lub bardzo zamożnych, mających ambicje kształcenia językowego dziecka od najmłodszych lat. Bardzo modne są przedszkola z dominującym elementem programu, na przykład: artystyczne czy ekologiczne. Szczególnie charakterystyczne są przedszkola pracujące w oparciu o program pedagogiki Montessori lub waldorfskiej. Są też przedszkola dla dzieci z problemami zdrowotnymi: dla alergików, integracyjne, specjalne. Niektóre przyjmują dzieci młodsze, poniżej trzeciego roku życia.

 

Przedszkola mogą być duże, mające wiele grup lub kameralne z jedną grupą, często mieszaną wiekowo. Oferta grupy różnowiekowej wiekowo jest ciekawą propozycją programową, dającą wiele możliwości rozwoju szczególnie w sferze społecznej. Wśród tych wszystkich przedszkoli wiele realizuje własne Programy Autorskie lub Programy zatwierdzone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu. Każde z nich robi to na swój sposób, inaczej funkcjonuje i oddziałuje. Każda rodzina ma własne kryteria wyboru. W przypadku obojga rodziców czynnych zawodowo, może być to bliskość przedszkola od domu czy pracy oraz godziny otwarcia. Można też szukać specjalnie atrakcyjnej oferty zajęć, przedszkola położonego w sąsiedztwie parku czy z własnym dużym ogrodem. Chciałyśmy zwrócić uwagę Państwa na kilka obszarów działalności podnoszących jakość pracy przedszkola. Jak zwykle „diabeł tkwi w szczegółach”.

Atmosfera

Bardzo ważna jest atmosfera, którą tworzą ludzie pracujący w przedszkolu. Zaobserwujmy jak odnoszą się do nas osoby, z którymi rozmawiamy lub spotykamy się na zebraniach. Dorośli przebywający z małym dzieckiem są w naturalny sposób naśladowani, nie tylko w tym, co mówią, ale przede wszystkim w tym, jakimi są ludźmi. Dorosły człowiek 70 % informacji w czasie rozmowy chłonie z „języka ciała” rozmówcy, a nie ze słów. Małe dziecko jeszcze więcej. Stąd ważny spokój, wewnętrzna pewność, prawda, rzetelność, łagodność i ciepło płynące od osób, z którymi nasze dziecko będzie przez wiele godzin swojego życia. Czasem osoba niezbyt pewna w kontakcie z dorosłymi „otwiera się” prawdziwie pięknie w kontakcie z dziećmi. Jest nam dużo łatwiej podjąć odpowiednią decyzję, gdy mamy okazję poznać dyrektora i nauczycieli, porozmawiać z nimi w sytuacjach oficjalnych (zebrania, spotkania z rodzicami), ale także w mniej oficjalnych (może na spacerze, w czasie święta w przedszkolu). Tam możemy zobaczyć, w jaki sposób kontaktują się oni i porozumiewają z dziećmi, jak reagują na sytuacje konfliktowe.

Nauczyciel

Najważniejszy jest nauczyciel, który będzie wychowywał i uczył nasze dziecko oraz kierował pracą innych osób wspomagających. Wszelkie oddziaływania wynikają z jego poglądu na świat, z filozoficznego podejścia do istoty człowieczeństwa. Porozmawiajmy, jakiego człowieka chce wychować, jakie cechy ceni u innych. Może wywiązać się z tego ciekawa, inspirująca dyskusja, dzięki której dowiemy się na jaką miarę zostanie „przykrojone” nasze dziecko. Najwięcej zaufania wymagają od nas przedszkola zamknięte na obecność rodziców, gdzie wszystko dzieje się za drzwiami, a z nauczycielem kontaktujemy się przez domofon. Tam kredyt, którego udzielamy instytucji jest największy, czasem takie oczekiwanie jest dla nas rodziców zbyt duże i wtedy szukamy przedszkola, gdzie jesteśmy mile widzianymi partnerami „zawodowych wychowawców” – nauczycieli.

Treść

Pamiętając, że najważniejszą aktywnością dziecka w tym okresie życia jest zabawa, dowiedzmy się o treść, czyli o to, co dziecko będzie robić. Zapoznajmy się z programem przedszkola. Zwróćmy uwagę, czy grupa dziecięca działa jak policjant na skrzyżowaniu, przesyłający dziecko z zajęcia na zajęcie, czy jest miejscem gdzie najwięcej się dzieje. To w niej można być aktywnym, nawiązywać przyjaźnie i szczęśliwie przeżywać świat w spokojnym, bezpiecznym rytmie. Spróbujmy ocenić czy oferta zajęć jest dobrana tak, że sprzyja harmonizowaniu rozwoju naszego dziecka, czy jest raczej skierowana do naszej rodzicielskiej ambicji? Na tym etapie rozwoju dużo, wcale nie znaczy lepiej. Nadmiar raczej może osłabić nasze dziecko i przyzwyczaić do funkcjonowania tylko w oparciu o autorytety, które mówią mu, co robić i na dodatek organizują całe działanie. Dziecku pozostaje rola współpracującego, biernego „konsumenta”. W związku z tym, powinny zaciekawić nas również prace plastyczne wykonywane przez dzieci. Właśnie czy przez dzieci, na miarę ich możliwości, czy przez uzdolnioną nauczycielkę, która ograniczyła udział dzieci do przyklejenia wyciętego przez nią listka? Zapytajmy również, jak wykorzystywany jest telewizor?

 

Wiele mówi się i pisze o agresji emanującej z telewizyjnych filmów animowanych, o ich przeważnie niskim artystycznym poziomie. Oczywiście można znaleźć baśnie (np. na kasetach) przekazane pięknym językiem i obrazem, ale jedno jest pewne: w przedszkolu dziecko nie powinno być „zajęte” siedzeniem przed szklanym ekranem. Suwerenną decyzja rodziców jest, co i w jakim wymiarze można oglądać w domu. Każda rodzina rozwija swoje własne zainteresowania, przyzwyczajenia, styl życia. Musimy jednak mieć świadomość, że nagromadzone podczas oglądania wrażenia mogą „eksplodować” później w postaci nadmiernego pobudzenia ruchowego i psychicznego. Bierne, łatwe, nieselektywne „chłonięcie” obrazu telewizyjnego nie wpływa pozytywnie na żadną sferę rozwoju dziecka. Może natomiast dać początek nawykowi oglądania telewizji oraz stać się źródłem poczucia nudy, gdy nie zajmuje dziecka „szklane okienko”. Dlatego warto porozmawiać z nauczycielką, dowiedzieć się, czym kieruje się wykorzystując telewizor jako formę zajęć, spróbować wspólnie ustalić rozwiązanie zadowalające wszystkich.

Wystrój

Istotny jest również wygląd przedszkola. Zwróćmy uwagę jak my czujemy się w tym miejscu, jaki jest wystrój, czy w takiej sali jest nam miło, przyjemnie, czy chcielibyśmy spędzić tutaj cały dzień? Małe dziecko znacznie intensywniej niż dorośli przeżywa świat. Chłonie całe otoczenie, nie ma jeszcze zbudowanych wewnętrznych barier, które pozwalają mu się „wyłączyć”. Stąd ważna jest jakość i siła bodźców. Czy ściany sali budują przyjazny, bezpieczny świat, pełen pięknych obrazów, również dzieł mistrzów? Czy straszą ostrymi krzykliwymi barwami, karykaturami, nadmiarem bodźców i informacji? Zobaczmy jak urządzona jest sala dziecięca. Czy jest swobodny dostęp do zabawek, materiałów plastycznych? Czy oferta jest zróżnicowana, wzbogacona o zabawki naturalne, takie jak kamienie, szyszki, groch, czy nawet piach? To one przecież pobudzają zmysły dziecka, przez różnorodną fakturę, kolor, zapach, ciężar. Skłaniają do fantazji i eksperymentowania.

 

Ładny wystrój wnętrz, ciepła atmosfera, program dostosowany do potrzeb dziecka i wysokiej klasy nauczyciel to nasze podstawowe oczekiwania, wcale nie nadzwyczajne. Tworzą one po prostu dobre warunki życia i rozwoju. Ważne jest, aby poszukać przedszkola najlepszego z nam dostępnych. To my swoją postawą „wymuszamy” zmiany. A jakość to przecież coś, co zadowala, a nawet zachwyca klienta. Radosne, aktywne, twórcze dziecko jest najlepszym kryterium oceny przedszkola.

 

Zapraszamy Państwa do dyskusji, poszukajmy wspólnie odpowiedzi na pytanie: na co jeszcze warto zwrócić uwagę wybierając przedszkole? Listy można przesyłać na adres redakcji: e-mail: redakcja@naturalnamedycyna.pl

 

Katarzyna Szczepkowska-Szczęśniak

Katarzyna Uniszewska

 

fot.sxc.hu

Czytelnia: