NaturalnaMedycyna

Pszczele specjały

Produkty pszczele są prawdziwym bogactwem naturalnym i mają bardzo szerokie zastosowanie. Stanowią doskonałe źródło dobrze przyswajalnych witamin i mikroelementów. Zanim sięgną Państwo po szeroko reklamowane preparaty syntetyczne warto zapytać farmaceutę w aptece o dostępne tam preparaty pszczele. Na ulotkach znajdą Państwo informacje o wskazaniach do stosowania oraz zalecanym dawkowaniu. Większość z nich będzie z pewnością pomocna w okresie zimowych infekcji, przyczyniając się do podniesienia odporności organizmu.

Mleczko pszczele jest substancją odżywczą, wytwarzaną przez młode pszczoły robotnice w gruczołach gardzielowych i ślinowych. Służy do karmienia larw. Larwy robotnic i trutni dostają ten pożywny pokarm przez kilka dni natomiast te, które potem stają się królowymi są karmione mleczkiem przez całe życie (największej ilości pokarmu potrzebuje królowa w okresie składania jaj). Specjalny skład mleczka sprawia, że pszczela królowa jest dużo większa od pozostałych pszczół i żyje ponad pięć lat, podczas gdy robotnica zaledwie 2-3 miesiące. Mleczko, którym odżywiana jest pszczela matka jest znacznie bogatsze w substancje odżywcze, zawiera też hormony płciowe pozwalające na wytworzenie jajeczek (pszczele robotnice są bezpłodne).

Mleczko jest najbogatszym naturalnym źródłem kwasu pantotenowego i jako jedyne spośród produktów naturalnych zawiera kwas tłuszczowy 10-hydroksy-2-decenowy, któremu zawdzięcza prawdopodobnie właściwości wzmacniające organizm. Mleczko pszczele ma w swoim składzie także pozostałe witaminy z grupy B a także witaminę A, C, D, E, liczne enzymy i aminokwasy. Wśród makroelementów dominują fosfor, potas oraz siarka. Ważniejsze mikroelementy to cynk, żelazo, miedź i mangan. Znaleziono też w mleczku pszczelim substancje bakterio i wirusobójcze. Najlepszym ze sposobów konserwacji mleczka pszczelego jest liofilizacja. Pozwala ona na uzyskanie produktu o dość dużej trwałości, pod warunkiem przechowywania w temperaturze pokojowej. Z 1 g świeżego mleczka pszczelego otrzymuje się około 350 mg suchej masy. Ponieważ mleczko pszczele zawiera śladowe ilości pyłku kwiatowego, może być gorzej tolerowane przez osoby cierpiące na alergie.

W trakcie licznych badań potwierdzono, że mleczko pszczele może mieć zastosowanie w leczeniu niektórych zakażeń bakteryjnych i wirusowych oraz w przypadkach rozwoju drożdżaków. Pobudza wytwarzanie makrofagów zwiększając odporność organizmu. Wzmacnia organizm w okresach rekonwalescencji oraz po kuracjach antybiotykami. Pobudza apetyt, może być więc polecane małym niejadkom. Dzięki właściwościom detoksykującym wspomaga pracę wątroby. Wpływa na podniesienie ogólnej sprawności psychofizycznej, dodaje energii, walczy z depresją, dlatego warto je stosować w okresie zimy i wczesną wiosną. Normalizuje poziom cukru we krwi.

Mleczko pszczele ma bardzo szerokie zastosowanie w medycynie i kosmetyce. W aptekach, sklepach zielarskich oraz drogeriach można nabyć gotowe produkty zawierające mleczko pszczele. Są to preparaty do stosowania wewnętrznego (kapsułki, ampułki, syropy) oraz zewnętrznego (maści lecznicze, kremy kosmetyczne).

Pierzga jest także, pokarmem pszczelich larw i młodych pszczół. Przyrządzają ją pszczoły robotnice. Zebrany z kwiatów pyłek jest mieszany z wydzieliną gruczołów ślinowych i miodem. Mieszanina jest ubijana, umieszczana w otworze plastra a następnie zabezpieczana przed dostępem powietrza przy pomocy wosku. W takich warunkach pyłek fermentuje i staje się tym, co nazywamy pierzgą. Pszczoły z jednego ula w okresie zimowym zużywają około 20 kg tego pożywnego produktu. Jest to pokarm o wysokim stopniu przyswajalności, także przez organizm człowieka.

Pierzga zawiera wiele cennych substancji m.in. białko, węglowodany, witaminy (dość dużo witaminy K), sole mineralne, enzymy, kwas mlekowy. Medycyna ludowa poleca stosowanie pierzgi w przypadku niewydolności i marskości wątroby. Jest to cenny środek odżywczy w stanach osłabienia, okresach rekonwalescencji. Poprawia też odporność. Pierzga jest produktem dosyć drogim, ponieważ proces pozyskiwania z ula jest dość pracochłonny, a jednorazowo pobierana ilość nie może być zbyt duża. Zależy przede wszystkim od potrzeb pszczół. Podobnie jak w przypadku mleczka na pierzgę powinni uważać alergicy i stopniowo włączać ją do swojej diety.

Propolis zwany jest popularnie kitem pszczelim. Pszczoły obudowują nim otwór wejściowy do ula, uszczelniają szpary i zatykają zbędne szczeliny. Surowcem, którego owady te używają do wytworzenia propolisu, jest żywica oraz substancje woskowe zbierane w szparach kory i na pączkach drzew liściastych (brzozy, topole, wierzby, olchy, kasztanowce, dęby) oraz iglastych (głównie sosny, świerki i jodły). Po przyniesieniu zebranego materiału do ula, pszczoły mieszają go z wydzieliną gruczołów ślinowych i woskiem. Pod wpływem enzymów pszczelich składniki substancji ulegają przetworzeniu, dając w efekcie to, co nazywamy propolisem. Zawiera on wiele cennych substancji takich jak żywice, fenole, olejki, woski, garbniki, polisacharydy, enzymy, witaminy, mikroelementy. Pszczelarz może pozyskać z ula jedynie niewielką ilość propolisu, aby nie pozbawiać pszczół naturalnego zabezpieczenia i ocieplenia, a także ochrony przed bakteriami i wirusami. Z pozyskanego materiału wytwarza się etanolowy ekstrakt propolisu, który ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym.

Propolis jest stosowany zarówno wewnętrznie (syropy, czopki, globulki, krople, tabletki) jak i zewnętrznie (maści, kremy). Ma szerokie, udowodnione licznymi badaniami, zastosowanie lecznicze. Ze względu na swe właściwości przeciwbakteryjne bywa stosowany jako naturalny antybiotyk. Zwalcza też wirusy i grzyby. Dzięki temu jest wykorzystywany w leczeniu chorób jamy ustnej i uzębienia (grzybice, pleśniawki, afty, paradentoza), chorobach górnych dróg oddechowych (angina, kaszel), chorobach kobiecych (upławy, otarcia, nadżerki). Pozytywne efekty stosowania propolisu uzyskano w termicznych i mechanicznych uszkodzeniach skóry (oparzenia, odmrożenia, otarcia, odleżyny) oraz innych schorzeniach takich jak czyraki, zapalenia mieszków włosowych, egzemy, pokrzywki, owrzodzenia podudzi itp. Stosowany wewnętrznie w postaci czopków łagodzi stany zapalne towarzyszące hemoroidom. Wspomaga naturalną odporność organizmu. Bywa pomocny w schorzeniach układu krążenia. Badania kliniczne wykazały, że propolis może być stosowany wspomagająco w przypadkach wirusowego zapalenia wątroby, przynosząc pozytywne efekty. Jest polecany osobom starszym, ponieważ zwiększa sprawność intelektualną i poprawia pamięć. W kosmetyce jest składnikiem kremów, maści i pudrów zmniejszających potliwość oraz mających działanie ochronne i regenerujące.

Podobnie jak pozostałe produkty pszczele propolis wymaga ostrożnego stosowania u alergików (szczególnie przy stosowaniu zewnętrznym). Osobom bez skłonności do uczuleń zaleca się rozpoczęcie kuracji propolisowej od małych dawek.

Pyłek kwiatowy jest męską komórką rozrodczą w świecie wyższych roślin. Dla ludzkiego oka te żółte lub pomarańczowe drobinki są identyczne, tym czasem pod mikroskopem pojawiają się twory o fascynujących kształtach. W zależności od rodzaju, rośliny wytwarzają różne ilości pyłku. Zazwyczaj jest go więcej w przypadku roślin nagonasiennych i wiatropylnych. Po pobraniu z ula pyłek suszy się i przechowuje w szczelnych pojemniczkach, w miejscach zaciemnionych o temperaturze pokojowej. Można też poddać go procesowi liofilizacji.

Pyłek jest bogatym źródłem substancji odżywczych. Zawiera m.in.: białka i aminokwasy, cukry proste i złożone, tłuszcze, sterole, flawonoidy, karotenoidy, witaminy (prowitamina A, witamina E, B1, B2, B3, B6, B12, PP, C oraz kwas foliowy) i mikroelementy. Właściwości pyłku zależą od rodzaju rośliny, z której jest on pozyskiwany. Może być stosowany przypadku takich schorzeń jak:

  • profilaktyka i leczenie łagodnego przerostu prostaty – dzięki obecności fitosteroli, które hamują przerost gruczołu krokowego, działają przeciwzapalnie i przeciwobrzękowo na jego tkanki, przez co wtórnie zmniejszają zastój moczu

  • osłabienie widzenia - dzięki obecności w pyłku kwiatowym witaminy A i ryboflawiny przy jego systematycznym stosowaniu obserwowano wyraźną poprawę wzroku

  • anemia, brak apetytu, osłabienie po ciężkich chorobach, w stanach wyczerpania psychofizycznego – ze względu na wysoką zawartość substancji odżywczych

  • profilaktyka i leczenie schorzeń układu krążenia, ponieważ pyłek obniża poziom lipidów w surowicy krwi i wątrobie. Reguluje też poziom cholesterolu i trójglicerydów.

  • wzmacnia włosy, paznokcie i poprawia wygląd skóry ze względu na obecność związków siarki

Zaobserwowano wspomagające działanie pyłku w leczeniu alergii. Podawany w małych ilościach podnosi aktywność systemu odpornościowego, działając jak naturalna szczepionka. Lepsze efekty uzyskuje się podając choremu pyłek pozyskiwany z terenów znajdujących się w okolicy, w której przebywa. Kuracja przeprowadzona na kilka tygodni przed okresem pylenia wpływa na zmniejszenie dolegliwości alergicznych.

Katarzyna Szymańska
fot:sxc.hu

Czytelnia: